Karel

Snækóngs rímur — 4. ríma (Ferskeytt)

— Steinunn Finnsdóttir

Lemmata | Textatengsl
umgjörð ríman

1.
Formáli

Frosta knör í fjórða sinn
fram mun hljóta að dragna;
hugvits lakur hróður minn
hörfar senn til þagna.

Skoða...

2.
Formáli

Ævintýrið eyðist senn,
eins so ræðan þrýtur;
allt það stundlegt efna menn
enda um síðir hlýtur.

Skoða...

3.
Formáli

Efnið þetta í óð ég lét
eftir þanka mínum;
rekkurinn hver um rostungs flet
rær með lagi sinu.

Skoða...

4.
Formáli

Hírir rjúpan huld í dún
hver á sínum vegi;
þó svanurinn betur syngi en hún,
sér til móðs fær eigi.

Skoða...

5.
Formáli

Kemur rómlag ekki eitt
upp af fuglum tjáðum;
þenki ég sá, sem þeim hefur veitt,
þiggi jafnt af báðum.

Skoða...

6.
Formáli

Þeim, sem veitir þessum ber,
til þakkar huganum venda;
fyrir það litla, er lénti mér,
lof sé honum án enda.

Skoða...

7.
Formáli

Sómalega sumum fer
samhent mál að stefja;
hver mun hirða maður af mér
mærðar orða krefja?

Skoða...

8.
Formáli

Mér til gamans gjöri ég slíkt,
so gleymist heimsins ami;
þetta er öngvu lagi líkt;
lengi er hver hinn sami.

Skoða...

9.
Formáli

Hvar mun finna hæli sá,
er hjarir aura snauður?
Vesalan flestir virðar hrjá;
væri hann betur dauður.

Skoða...

10.
Formáli

Óvirðing af ýmsum fær,
allt það líða hlýtur;
hryggðin margföld hjartað slær,
í hverja átt sem lítur.

Skoða...

11.
Formáli

Þeim er góðsöm gefin dyggð,
—greini ég ætlan mína,—
sem manni stöddum mitt í hryggð
meðaumkvan vill sýna.

Skoða...

12.
Formáli

Þá ríkir forðum rötuðu þrátt
Í raun og angurs vafa,
af fátækum fylgi þrátt
fegnir þegið hafa.

Skoða...

13.
Formáli

Bevising er efnið óðs
allvæn hjalinu mínu:
Fátækur gat fært til góðs
fylkirs harma pínu.

Skoða...

14.
Formáli

Hefði auman hrakt sér frá
horskur stála Baldur,
liðsemd hefði ei þegið þá
af þeim um rauna aldur.

Skoða...

15.
Formáli

Að hér hniga orðin slík,
sem eg hefi heyrt af lýðum:
Vaskar hendur vondri flík
vefjast oft og tíðum.

Skoða...

16.
Formáli

Fram ei leiða fyrðum þarf
fleiri bevísingar;
mitt hégómlegt mansöngs starf
minnið fávíst þvingar.

Skoða...

17.
Formáli

Rasta knörinn ráfar enn,
rétt kann ekki að halda;
til leiðar segi listamenn,
sem Lóðins byrði valda.

Skoða...

18.
Formáli

Hverfi starfið mansöngs máls;
minnis iðju tregar;
réttsýn eikin Rínar báls
ráði til hægra vegar.—

Skoða...

19.
Ríman

Mál er að hreyfa efni enn
þeim áður ræðu lögðu,
Á þar öðlings borðum undir menn
allir sátu og þögðu.

Skoða...

20.
Ríman

Mjúka ræðu miðar nú
milding rauna vafni;
menn það héldu meining sú
mundi svigna að Hrafni.

Skoða...

21.
Ríman

Af hönum síðan hugvits dáð
hilmir krefur betur:
„Af hverjum manni hefur þú þáð
hýsing þennan vetur?“

Skoða...

22.
Ríman

Ei varð Hrafni orða stanz,
anzaði frægum tiggja:
„Með feikna sorg í faðmi manns
fyrr sá ég þig liggja.

Skoða...

23.
Ríman

Hyýrlegt barn sér vísu vék
að vitrum stála Baldri,
góðlátt sér að gulli lék;
gegndirðu því þó aldri.

Skoða...

24.
Ríman

Reyrður varstu rauna sting,
rífur af nöðru grjóti;
þú réttir síðan hönd með hring;
hýrt tók sveinn á móti.

Skoða...

25.
Ríman

Stanzaði mig þeim staðnum í;
stóð ég næsta hljóður;
vissa ég bert að barni því
bæði föður og móður.

Skoða...

26.
Ríman

Þrælar voru þar þrir eða tveir;
þrætu jókst þeim kliður;
um dauðan uxa deildu þeir;
dampaðir þú því niður.

Skoða...

27.
Ríman

Dulkofri er djúpur þér,
dögling, höfuðsettur,
vissilega, virðist mér,
vera mun ekki léttur.

Skoða...

28.
Ríman

Nú hef ég sagt þér meining máls
mína um þína hagi;
ríkum tærir Temsu báls
trú eg að þetta nægi.

Skoða...

29.
Ríman

Róms af munni ræðan snjöll
ræsir um svar það biður,
hvert mín sérleg svarðar höll
situr kyrr fyrir yður.“

Skoða...

30.
Ríman

„Reikar fróni ráð þú vel,
rauna firrtur vanda;
fimm gullhringa fram ég tel
frægum þér til handa.“

Skoða...

31.
Ríman

Kóngur sér af höfði hjálm
Hrafn þá upp á setti
og sinn bezta unda málm
að hönum gefins rétti.

Skoða...

32.
Ríman

Döglings mengið dapurt varð,
dul sem hafði lengi,
því sá maður grams á garð
gjafir slíkar fengi.

Skoða...

33.
Ríman

Seggja drótt um siklings rann
saman varla kemur,
hvorn þeir ætti höfðingsmann
að heiðra öðrum fremur.

Skoða...

34.
Ríman

Þökk mun góða þengil tjá,
það er ei til gátu;
borðum gengu báðir frá
burt, en hinir sátu.

Skoða...

35.
Ríman

Á eintal gengu eftir það
einhugaðir báðir,
sjatna tók um sútar bað,
setning öngum háðir.

Skoða...

36.
Ríman

Hilmir spurði horskur þegn,
hulinn dýru mengi,
því hans hag so mæða megn
mótað hefði lengi:

Skoða...

37.
Ríman

„Fljótt af yður fróðleik þann
feginn heyra vildi;
“0 mun ég fara með sem kann,“
mælir halurinn gildi.

Skoða...

38.
Ríman

„Varla minna vera má,“
vísir andsvör greiðir;
„af mér skaltu flest það fá
í frómleik hugurinn beiðir.

Skoða...

39.
Ríman

Af föður og móður fræði ég þig,
frægra manna líki,
með ást og virðing ólu mig
upp í sínu ríki.

Skoða...

40.
Ríman

Mér var ekki að meini veitt,
menntuðu þegnar fróðir;
meir en þurfti var mér veitt;
voru það dagar góðir.

Skoða...

41.
Ríman

Hafða ég gleði hugs í byggð
höndum þeirra undir;
vissa ég ei, hvað var þá hryggð,
sem vafizt hef nú um stundir.

Skoða...

42.
Ríman

Sér mig giftu síðan frá,
sorgar heyrði kveðju;
mætra ekkert mátti fá
mannval Hárs á beðju.

Skoða...

43.
Ríman

Þegar ég kom heim til hans,
hýrlegt fagnar mengi,
mig sögðu gleði sérhvers manns;
so gekk það til lengi.

Skoða...

44.
Ríman

Síðan barn við áttum eitt,
sem um gaztu fyrir stuttu;
var til angurs ekki neitt;
yndis liljur spruttu.

Skoða...

45.
Ríman

Neitaði ekki nokkur einn,
sem nennti ég á að skilja;
lofðung sjálfur lyndishreinn
lét mér eftir vilja.

Skoða...

46.
Ríman

Okkar lofleg æran gekk
um álfur heimsins víðar;
bölsins ég með bréfi fékk
boðskap nokkuð síðar.

Skoða...

47.
Ríman

Móður minnar lífsins lát
af letri glöggt ég heyrði;
setti að mér sáran grát,
so nær hvergi eirði.

Skoða...

48.
Ríman

Öðling sjálfur elsku með
orðum blíðka vildi;
fólk með ýmsum ráðum réð
raunar að drífa hildi.

Skoða...

49.
Ríman

Svipt varð ég frá sorgum þeim
með sömu gleðinnar föngum;
þó til föðurs húsa heim
hugsa gjörða ég löngum.

Skoða...

50.
Ríman

Mér var aftur saga sögð
af seggjum mannorðs fínum,
að burðug væri brúður lögð
á beð hjá föður mínum.

Skoða...

51.
Ríman

Lengi ekki leið um það,
hvað lítið fyrir mér bætti,
að ég hýran herrann bað
hopa þangað mætti.

Skoða...

52.
Ríman

Tregur sagðist niflung nú
neita mínum vilja;
fljótt var búin ferðin sú;
fermd var sjáar þilja.

Skoða...

53.
Ríman

Við stigum bæði á strauma hind.
og stríðfært annað mengi,
hér næst fengum hentugan vind,
hvörgi töfðum lengi.

Skoða...

54.
Ríman

Veður í máta veittist spakt,
varnaði þjáning stærri;
fyrðar stilltu flóða jakt
föður míns höfnum nærri,

Skoða...

55.
Ríman

Dreif til stranda mengið margt,
mjúka kveðju téði;
faðir minn það fregnar snart,
fögnuð magna réði.

Skoða...

56.
Ríman

Skjöldung lét þá skálar fljót
skenkja á baukinn sveigja;
ræsir okkur reið á mót,
réð velkomin segja.

Skoða...

57.
Ríman

Við riðum heim með randa Týr
ranns frá gáma ströndum;
mér tók drottning mennta rýr
móti báðum höndum.

Skoða...

58.
Ríman

Móður hvarfið mitt ég grét,
mann þó öngvan styggi;
fagurt við mig foxið lét,
falskt þó undir byggi.

Skoða...

59.
Ríman

Leynda ég á mér lyndis þrá
ljóst með gleðinnar skýlu;
fullillt var við flagði að sjá;
fóru menn so til hvílu.

Skoða...

60.
Ríman

Burtu Njörva bægðist jóð,
birtan vist er þáði;
árla morguns upp ég stóð;
úti ég reika náði.

Skoða...

61.
Ríman

Stillta ég gang, en stutt var bið,
stofnaðist hryggðar lína;
síðan greiddi ég sólu við
svarðar þætti mína,

Skoða...

62.
Ríman

Sveipaði eg líni sjónar bekk,
sett með glæðum Rínar;
þegar drottning þangað gekk,
þrautir nálgast mínar.

Skoða...

63.
Ríman

Ofsa þótti andlits dimm,
sem úlfbúð þankann vefði;
kvaðst mér skyldi gjalda grimm
geð so þungt ég hefði:

Skoða...

64.
Ríman

„Skal ég þér launa skiptin nú;
skömm og smán þú hlýtur;
ennis sólu einatt þú
óhýrt til mín lítur.

Skoða...

65.
Ríman

Ráfa skaltu um rauna stig,
rekin af giftu vegi;
son þíns föðurs seggir þig
segi, en dóttur eigi.

Skoða...

66.
Ríman

Hyggur þú ei, að hagurinn þinn
horfi þá verr en áður?
Ef segir þú nokkrum setning minn,
sæki þig dauðinn bráður.

Skoða...

67.
Ríman

Óhappið þar eitthvert hlýzt,
er af þér byggist staður;
veru þína vilda ég sízt
vissi nokkur maður.

Skoða...

68.
Ríman

Þú skalt árin þrjú og fimm
þjáning slíka líða;
mun þér þá,“ kvað gyðjan grimm,
„geðs um byggðir svíða.

Skoða...

69.
Ríman

Um níu ára tíma tal
takist öngvum manni
þig að leysa úr sorgar sal
né svipta gleðinnar banni,

Skoða...

70.
Ríman

utan eftir ára frest
einhver kunni að segja,
hvað þig skaðar meinið mest;
má hann þó kunna að þegja.

Skoða...

71.
Ríman

Sá má vera tamur á trú
tryggða maðurinn djarfi;
vænti ég þér þó verði sú
von að litlu hvarfi.

Skoða...

72.
Ríman

Birtist nokkrum breytnin ný
fyrir blíðu sumars hýra,
ólmur vertu upp frá því
úlfur á millum dýra.“

Skoða...

73.
Ríman

Þó réð framar þorna brú
að þyngja angurs vafa:
„Yndi af þeim, sem áttu nú,
aldrei skaltu hafa.

Skoða...

74.
Ríman

Það skal kaup fyrir þína ferð:
við þrautir muntu glíma;
drýgist sorg sem daga mergð,
drós, um settan tíma.“

Skoða...

75.
Ríman

Hilmir kom þar heift var skeð,
þá hryssan á mig lagði;
hjalta vendi hjó hann með
höfuð í burt af flagði.

Skoða...

76.
Ríman

Dreyrann missti dyggða svöng,
þó dróma mig í vefði;
ég get ei þess, að greftrar söng
gyðjan fengið hefði.

Skoða...

77.
Ríman

Hopuðu við til hallar þá
heim að skömmu bragði;
föður dauða flagðs réð tjá;
fátt hann þar til lagði.

Skoða...

78.
Ríman

Riddara klæðum klædd með hast,
kóngur þar til styrkti,
sorgandi tók sverðið hvasst,
sjóli mig því gyrti.

Skoða...

79.
Ríman

Rekkum glöðum reið ég með;
reynda ég mækinn bláan;
dögling þann hér drottna réð
deydda ég sakasmáan.

Skoða...

80.
Ríman

Nú hef ég sagt þér sanna sök
um setning rauna glýju;
eg hefi dvalizt yndis lök
árin samfleytt níu..

Skoða...

81.
Ríman

Forvitni þín frelsti mig,
fastmæli ekki að síður;
héðan af allir heiðri þig
sem heimurinn er til víður.

Skoða...

82.
Ríman

Ólöf er mitt eigið nafn,
Ingjalds dóttir fróða;
sá var körskum kempum jafn,
kænn til vígsins góða.

Skoða...

83.
Ríman

Frú Hlaðgerði festi sig
fullur af tryggða dáðum;
þaug áttu ei barn nema eina mig;
auðnan var með báðum.

Skoða...

84.
Ríman

Nú mun tíma of mjög eytt,
en ekki búið að drekka
fylli þá, sem fékk mér veitt
Fofnirs sængur brekka.

Skoða...

85.
Ríman

Við skulum ganga í glæsta höll,
þó grand mig nokkuð klæi;
geymdu ræðu orð min öll,
afreksmaðurinn frægi.

Skoða...

86.
Ríman

Set þig í mitt sæti, Hrafn;
so skal verða að standa;
kórónu mína og kóngsins nafn
kjöri ég þér til handa.

Skoða...

87.
Ríman

Skip með gulli, fólk og fé
fel ég þér allt á hendur;
umhverfist það, eign þín sé,
er hér saman stendur.“

Skoða...

88.
Ríman

Ræddi síðan róms af byggð
rauna fullur svanni,
bað að veita trú og tryggð
teknum yfirmanni.

Skoða...

89.
Ríman

Um þakkir ekki þóknast mér
að þylja raddar tóna.
Með lófataki lofðungs her
lofaði Hrafni að þjóna.

Skoða...

90.
Ríman

Með kveðju rétti kæran hönd,
kurteislega breytti;
burtu hvarf so bauga strönd,
bragða fornra neytti.

Skoða...

91.
Ríman

Fljóðið gekk sinn fyrra veg
fús til byggða sinna;
eydd var sorgin sýnileg;
so munu fleiri linna.

Skoða...

92.
Ríman

Burðug kom þá bauga strönd
beint að sínu veldi;
þá lá ræsir ræntur önd;
ristill gleðina felldi.

Skoða...

93.
Ríman

Of löng þótti eftirbið;
af því vísir þenkti
von ætti aldrei fljóð á frið,
fár til dauða krenkti.

Skoða...

94.
Ríman

Þegar þorngrund þetta sá,
þreföld neyðin kreppti;
óvit hvert að öðru þá
auðar skorðin hreppti.

Skoða...

95.
Ríman

Svannans hamlar tálman tvenn
tár að yfirvega;
lofðung veittu listarmenn
líkför heiðarlega.

Skoða...

96.
Ríman

Sex mánuði sætan grét
sífellt tíma alla,
bróðir Hálfdánar Barði hét,
bað hann fyrir sig kalla,

Skoða...

97.
Ríman

Barði kom á brúðar fund,
bað hana kasta mæðu;
góðmannlega gjörði sprund
að gegna mannsins ræðu.

Skoða...

98.
Ríman

„Hátt er varið,“ sagði svinn,
„sem þér getið nærri;
blíður er látinn bróðir þinn,
en bót hrellingar fjærri.

Skoða...

99.
Ríman

Ára fárra er arfi hans;
yður næsta hann stendur;
sá mun verða maki manns
og mæða vaskar hendur.

Skoða...

100.
Ríman

En mér þyki hann ungur nú
öðlings nafn að taka;
veik mun haldin verndan sú
vegna margra saka.

Skoða...

101.
Ríman

Þeirra gjarnan þigg ég lið,
það sem fúsir gjöra;
til umsjónar ég yður bið
ungum sveini að vera.“

Skoða...

102.
Ríman

So var gjört sem brúðurin bað;
báðum hagnast þetta;
súta hlaðin sárt við kvað;
sízt bar þar til frétta.—

Skoða...

103.
Ríman

Óma ferju út á dröfn
áður fyrri vendi;
mér sýnist bezt í sömu höfn
Suðra knörinn lendi.—

Skoða...

104.
Ríman

Í Háleygjum situr Hrafn um stund,
heldur glaður við lýði;
oft þeinkti á erlegt sprund
örva viðurinn fríði.

Skoða...

105.
Ríman

Skjöldung þótti skýra fregn
skorta af ríkum svanna,
þóttist hafa mannlegt megn
og mátt það gjöra að kanna.

Skoða...

106.
Ríman

Gramur þangað gengur leynt,
gulls vill hitta tróðu;
sér hann henni af sorg var meint,
sett með bragði rjóðu.

Skoða...

107.
Ríman

Þegar þorngrund þekkir hann,
þrautir gleymast allar;
lofs verðugan listamann
leiddi fólk til hallar.

Skoða...

108.
Ríman

Það í hyggju hafði trúr,
hermi ég slíkt fyrir yður:
sæmdar maðurinn sorgar frúr
sér til ekta biður.

Skoða...

109.
Ríman

Fyrirstaða varð ei veitt;
vif hann fastna náði;
síðan bú þaug byggðu eitt
beint á sögðu láði.

Skoða...

110.
Ríman

Í Háleygjum þaug byggðu bú,
bjuggu þar til elli,
áttu börn með blíðri trú,
býttu greipar svelli.

Skoða...

111.
Ríman

Það ég hef af sögunni séð
að semja er ég nú búin;
mál er að hvíla mæðið geð;
mjög er ég vorðin lúin.

Skoða...

112.
Ríman

Hrinu regn í hverfult skjól,
hindrun jarðar, blóma,
tveföld nauðin, Týr og Sól
tært hefur veiði Óma.

Skoða...

113.
Niðurlag

Sá mitt heyrir Sónar klið
samið af ljóða grundu,
gefi þeim drottinn gæfu og frið,
gleði á dauða stundu.

Skoða...

Snækóngs rímur, 4. ríma